Махны холбоо: Хэдхэн үйлдвэрийн асуудлыг бүгдэд нь нялж, махны салбарынхныг дампуурал руу оруулж байна

Монголын махны холбооны гишүүн мах, махан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг байгууллагуудын төлөөллүүд цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийлээ.

Махны холбооны гүйцэтгэх захирал Б.Очирбат: Монголын махны холбоонд нийт 65 үйлдвэр байдаг. Махыг дотоодод болон экспортод гаргаж байна. Ингэхдээ түүхий хөлдүүгээр болон дулааны аргаар боловсруулж байна. Манай холбооны гишүүн үйлдвэрүүд долоо хоног тутамд бүтээгдэхүүнээ шинжилгээнд  оруулдаг. Мэргэжлийн хяналт, Мал эмнэлгийн ерөнхий газар, махны холбооноос үе үе хяналт шалгалтыг хийдэг. Экспортын үйлдвэрийг шалгаруулахдаа тухайн орны шинжээчид ирж нэг бүрчлэн үзэж гэрээ хэлцэл хийдэг. Хятад руу дулааны аргаар боловсруулалт хийсэн махыг экспортолдог. Дулааны боловсруулалт гэдэг нь махыг яснаас нь салган чанаж, савлан гаргадаг. Ингэж гаргахдаа мэргэжлийн хяналт, мал эмнэлгийн лабораторийн бүх шинжилгээг хийж гаргадаг. Гэхдээ Хятадын хил дээр хатуу шинжилгээг давж ордог. Үүний тод жишээ нь манай дулааны боловсруулалт хийсэн мах БНХАУ-ын хил дээр хийсэн шинжилгээ махандаа биш савалгаандаа янз бүрийн ковидын вирус байна гэх үндэслэлээр өнгөрсөн жилийн зургадугаар сарын 20-оос хойш нэг ч кг мах гараагүй.  Хуучин махны үйлдвэрүүдийг нарийн шалгадаг журам байсан. Гэвч Мал эмнэлгийн хууль, мал амьтны эрүүл мэндийн гарснаар махны үйлдвэрүүдийг шалгадаг хууль, журмыг хүчингүй болгосон. Энэхүү журам хүчингүй болсныг далимдуулж зарим үйлдвэр ийм асуудал гарч байна.

“Мах маркет” компанийн гүйцэтгэх захирал Л.Болор:  Эх сурвалж гэх хүний мэдээллээр олон компани, ажилчид, харилцагчдын эрх ашиг хөндөгдөж байна. Энэ үйлдвэрүүд нь 20, 30 жил үйл ажиллагаа явуулсан унаган үйлдвэрүүд байгаа. Эдгээр компаниуд нь ISO22000, FSSC22000 зэргийг зөвхөн дотоодын мэргэжлийн хяналтад шалгуулж тэнцээгүй. Олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн аудитын компаниудаар шалгуулсан. Бид долоо хоног тутам биш өдөр тутамдаа түүхий эдээс эхэлж, эцсийн бүтээгдэхүүн хүртэл үйлдвэрлэлийн явцад дээж авч 100 гаруй төрлийн шинжилгээнд оруулдаг.  Иймд бид эрүүл, аюулгүй бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчиддээ нийлүүлдэг. Тиймээс үндэсний үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүн ямар ч эргэлзээгүй байдаг шүү. Хэдхэн үйлдвэрийн асуудлыг бүгдэд нь нялж, махны салбарынхныг дампуурал руу оруулж байна. 

Буруу ташаа мэдээллээс болж борлуулалт багасаж, хэдэн зуун ажилчдын цалин буурлаа.  Хүнд цагт биднийг дэмжиж буруу ташаа мэдээллээ зогсоож өгөхийг хүсье гэлээ.