Оюутолгой төгрөгийн ханшид эерэг нөлөөтэй

Оюутолгойн нийт баялгийн 80 гаруй хувь газрын гүнд оршдог. Энэхүү баялгийг 2023 оноос тогтвортой олборлож эхэлснээр Монголд жил бүр 5 тэрбум ам.долларын экспортын орлого орж ирэх боломжтой гэх тооцоолол бий.

 Энэ нь одоогоор жилдээ олж буй $9 тэрбумын экспортын орлогыг огцом нэмэгдүүлж, гадаад валютын орох урсгалыг нэмэгдүүлэх төлөвтэй байна. Мөн гүний уурхайн тогтвортой олборлолт эхлэх хугацаа буюу 2023 оны эхний хагас хүртэлх нэмэлт санхүүжилтийг "Рио Тинто", "Туркойз Хилл Ресурс" бүрэн хариуцахаар байгаа юм.

 Өөрөөр хэлбэл Засгийн газар, Рио Тинтотой амжилттай тохиролцсоноор  нэгдүгээр сарын 25-нд Оюу толгойн гүний уурхайн нээлт, үйлдвэрлэлийн эхний шат эхэлсэн нь үндэсний мөнгөн тэмдэгт төгрөгийн тогтвортой байдлыг дэмжих үйл явдал болсон.

 Оюутолгой шиг томоохон мега төслүүд амжилттай хэрэгжих нь гадаадын хөрөнгө оруулагчдад эерэг дохио болдог. Энэ нь цаашлаад дараа дараагийн хөрөнгө оруулалтыг татах таатай уур амьсгалыг бүрдүүлэх юм.

 Зэсийн зах зээлийн ирээдүй

Өнгөрсөн онд хил хаагдсанаас үүдэж нүүрсний экспорт зорилтдоо хүрээгүй буюу 56.3 хувийн гүйцэтгэлтэй байсан ч зэсийн экспорт төлөвлөгөөнөөс 15 орчим хувиар давж биелээд байна.

Мөн зэсийн үнэ тогтвортой өндөр түвшинд хадгалагдаж байна. Энэ нь цар тахлын хүнд үед төсвийн орлого бүрдүүлэлт, валютын орон урсгалд томоохон дэмжлэг болсон бөгөөд цаашид ч энэ хандлага үргэлжлэх өндөр боломжтой.

Дэлхий дахинд уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх зорилгоор хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах арга хэмжээнүүд өргөн хүрээнд хэрэгжиж байна. Тухайлбал Европын орнуудад бензинээр явдаг автомашиныг халах, БНХАУ-д нүүрсний цахилгаан станцуудаа хаах зэргээр эрчтэй арга хэмжээнүүд авч буй.

Энэхүү ногоон шилжилтэд шаардлагатай цахилгаан автомашин, салхин сэнс зэрэг бүтээгдэхүүний гол орц нь зэс тул ойрын ирээдүйд эрэлт нь дэлхий даяар тогтвортой өсөх хандлагатай байгаа юм. Тухайлбал Goldman Sachs-ийн шинжээчид одоо тонн нь $10 мянгад арилжигдаж байгаа зэсийн үнэ энэ онд дунджаар $12 мянга хүрч өсөх, 2024-2025 онд $15 мянга хүрч өсөх төсөөллийг “Copper is the New Oil” тайландаа дурджээ.