Бельги нь колоничилж байсан орнуудаас уучлал гуйж магадгүй

Бельгийн Вангийн Африкийн музейн захирал, академич ГидоГрисселс нь Оросын “РИАНовости” агентлагт ярилцлага өгөх үеэр улсынх нь удирдлага Африкийн улс орнуудыг олон жилийн турш колоничилж байсныхаа төлөө албан ёсоор уучлал гуйж магадгүй тухай мэдээлсэн байна.

ГидоГрисселсийн хэлж байгаагаар Африк дах хуучин колони орнуудаас албан ёсоор уучлал гуйх асуудлыг Бельгийн парламент дах тусгай комисс нарийвчлан судалж байгаа юм байна. Үүний өмнөхөн Бельгийн хаан Филипп нь Африкийн иргэдэд хандан Конго орчмын иргэдэд учруулж байсан зовлон харгислалын төлөө харамсал илэрхийлээд байсан юм.

Энэ талаар ГидоГрисселс хэлэхдээ “Манай хаан харамсал илэрхийлсэн явдал нь тун зоригтой дохио гэж бодож байна. Хэн ч ийм зүйл болно гэж бодоогүй ч тэр хүн энэ алхмыг хийсэн. Одоохондоо тэрээр хувь хүний үүднээс харамсаж байгаагаа илэрхийлж байгаа ч парламентын комисст уучлал үсэх ажлыг бэлдэж, нөхөн төлбөр төлөх боломжийг хэлэлцэх боломж гарган өгч байгаа юм” гэжээ.

Бельгийн колони байсан орнуудад цагаан арьст колоничлогчдын харгислалын золиос болсон уугуул иргэдийн тоог одоо хүртэл тогтоож чадаагүй байгааг эрдэмтэн онцолжээ. Өнгөрсөн жил шинжээчид архивын баримт сөхөж судлаад ойролцоогоор 500 мянгаас 1,5 сая хүн золиос болсон гэж урьдчилсан байдлаар мэдэгдсэн ч өөр судлаачид 10 сая, бүр 20 сая хүн хөнөөгдсөн тухай баримт дурдан ярьдаг. Тиймээс бодит байдалд ойролцоо тоо гаргахын тулд урт хугацаанд ажиллах хэрэг гарахыг ГидоГрисселс дурджээ.

Мөн энэхүү судлаачийн бодлоор Засгийн газар уучлал гуйж, нөхөн төлбөр өгөхөөс гадна Бельги улс нэгэн цагт Конго, Руанда, Бурунди улсуудыг колоничилж байсан тухай дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрт тусгах ёстой аж.

АНУ-д цагдаа нар хар арьст ЖоржФлойдын эсрэг  хүч хэтрүүлэн хэрэглэж аминд хүрсний дараа дэгдсэн арьсны өнгөөр ялгаварлан гадуурхахын эсрэг хөдөлгөөн дэлхий даяар, түүн дотроо Өрнөдийн орнуудын олон нийтийн амьдралд маш ихээр нөлөөлж эхэлжээ. Бельги дэх жагсагчид нь Африкийг колоничлох ажлыг эхлүүлж, сая сая африкчуудын аминд хүрсэн гэгддэг IIЛеопольд хаанд зориулсан олон хөшөөг элдвээр гэмтээж, сүйтгэж эхэлсэн байна. Энэ хааны нь талбай дээр ажиллаж байгаа хар арьст боол хариуцлага алдсан тохиолдолд шууд гарыг нь тас цавчин шийтгэдэг тухай баримт олон хадгалагдан үлдсэн байдаг.

Улмаар эсэргүүцлийн жагсаалуудын дараагаар Бельгийн парламент дах намуудын удирдлага нь колоничлолын үеийн талаарх судалгаа явуулах тусгай комисс байгуулахаар тохиролцсон байна.