БНХАУ-тай дипломат харилцаатай улс болгон Тайванаас харилцаагаас таслах ёстой

Өнгөрсөн бямба гарагт Тайванд Ерөнхийлөгчийн сонгууль болж БНХАУ-тай нэгдэхийг тууштай эсэргүүцэгч Цай Инвэнь ялалт байгуулсан. Үүний дараахан АНУ, Их Британи ба Япон гэсэн улсууд Цай Ивэнийг дахин сонгогдсон баяр хүргэсэн. Үүний хариуд БНХАУ-ын ГХЯ төлөөлөгч мэдэгдэл хийж Тайвантай албан ёсны түвшинд элдэв харилцаа явуулахгүй байх ёстойг анхааруулжээ. БНХАУ-ын ГХЯ-ны төлөөлөгч Гэн Шуан “БНХАУ-тай дипломат харилцаатай улс орнуудыг Тайвантай албан ёсны түвшинд бүх төрлийн харилцаа тогтоохыг эсэргүүцэж байна” гээд “Нэг Хятад” гэсэн зарчим нь олон улсын харилцааг зохицуулагч суурь зарчим гэдгийг сануулсан байна. Мөн зарим улс орныг “Тайваний тусгаар тогтнол” гэгчийн төлөө үйл ажиллагаа явуулдаг хүмүүст туйлын ташаа ойлголт төрүүлэх мэдэгдэл, үйлдэл хийхгүй байхыг анхааруулсан байна.

Дэлхийн хоёрдугаар дайны сүүлээр Зөвлөлтийн цэрэг Хятадад байрласан Японы эзэнт улсын Квантуны армийг бут ниргэсний дараагаар тэнд ЧанКайшийн Гоминдан нам ба МаоЗэдүний Коммунист намын хооронд иргэний дайн дэгдсэн. Энэ дайнд коммунистууд ялж БНХАУ байгуулагдахад ЧанКайши нь өөрийн дэмжигч сая гаруй хүний хамт Тайван арал руу зугатаж, тэндээ БНХУ-ыг тунхагласан. БНХАУ нь Тайванийг өөрийн газар нутгийн салшгүй хэсэг гэж үздэг бөгөөд “нэг улс+2 систем” зарчмын дагуу Хонконг, Макаотай адилаар нэгтгэн авахыг хичээдэг. Гэвч Тайваны үүнийг хүлээн зөвшөөрдөггүй бөгөөд эх газрын Хятадаас ялгаатай. Тайван нь 1991 оныг хүртэл эх газрын Хятадын түр хугацаанд коммунистуудад эзлэгдсэн өөрийн газар нутаг гэж албан ёсоор мэдэгддэг байсан. Гэхдээ 1991 онд Үндсэн хуульдаа өөрчлөлт оруулж “Эх газрын Хятадыг БНХАУ хянадаг гэдгийг үгүйсгэхгүй” гэж мэдэгдсэн. Тайванийг үүсгэн байгуулсан Гоминдан нам нь Коммунистуудын гаргасан бүх шийдвэр, олон улсын хэлэлцээ, тохиролцоог хүлээн зөвшөөрдөггүй. Иймд тэд Монгол, Туваг Чин гүрний мэдэлд байсан тул Чин гүрнийг уламжлан байгуулагдсан Хятад улсын нэг хэсэг гэж үздэг. Улмаар БНХАУ-ын зүгээс хил загаа улс орнуудтай тогтоосон хилийн шугамыг ч хүлээн зөвшөөрдөггүй тухай мэдээлэл олон байдаг. Тухайлбал, 1991 онд БНХАУ ба тухайн үеийн Зөвлөлтийн хооронд байгуулсан хилийн шугамыг тодруулах гэрээг хүлээн зөвшөөрдөггүй тухай Оросын эх сурвалжууд дурджээ.