Хятад эрдэмтдийг олноор нь халж нутаг буцаах болжээ

БНХАУ нь Дэн Сяопины үеэс шинжлэх ухааны хоцрогдлоо арилгахын тулд өрнөдийн орнууд, түүний дотор АНУ-д оюутан залуусаа сургаж, эрдэмтдээ бэлтгэх бодлогыг хэрэгжүүлсээр ирсэн. Энэ бодлого ч бодит үр дүнгээ өгч Хятадын шинжлэх ухаан эрчимтэй хөгжиж, улс орноо цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэн алхахад үнэтэй хувь нэмэр оруулж байгаа. Одоогийн байдлаар зөвхөн АНУ-д Хятадын 300 мянга орчим оюутнууд суралцаж, хятад эрдэмтэд АНУ-ын лабораториудад амжилттай ажиллаж, шинжлэх ухааны олон арван нээлт хийсээр байна. АНУ-ын удирдлагууд ч үүнд нааштай хандаж, бүх талаар дэмжсээр ирсэн. Гэвч Трампыг Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоны дараанаас байдал эрс өөрчлөгджээ. Америкийн удирдлагууд Хятадыг оюутан сурагчид, эрдэмтдээрээ дамжуулан Америкийн тэргүүний нээлт, ололтуудыг асар ихээр хулгайлж, Америкийн дэлхийн №1 улс гэсэн байр суурийг ганхуулахдаа ашиглаж байна гэж буруутгах болсон. Тухайлбал, Америкийн Холбооны мөрдөх товчооны захирал КристоферРей нь БНХАУ-ыг шинэ технологи хулгайлах замаар улс орных нь үндэсний аюулгүй байдалд хамгийн их аюул учруулж байгаа улс гэж мэдэгдсэн.Улмаар ХМТ нь Америкийн шинжлэх ухааны төвүүд рүү БНХАУ-аас гаралтай эрдэмтэдтэй хамтран ажиллах нь зохисгүй гэсэн утгатай анхааруулгыг тарааж эхэлсэн байна.

Үүний дараа хятад эрдэмтдийг олноор нь халж нутаг буцаах болжээ. Жишээлбэл, хоёр жилийн өмнө Атланта дах Эмори их сургуулийн профессороор ажилладаг эхнэр нөхөр Ли Сяочжанба Ли Шихуа нар нь Хантингтоны өвчин гэж нэрлэгддэг эдгэршгүй хүнд өвчнийг эмчлэх талаар хувьсгал хийсэн нээлт хийсэн. Гэвч жилийн дараа тэднийг хятад хүмүүс гэдэг шалтгаанаар их сургуулиас нь халсан байна. Тэднийг 23 жил Америкт ажиллаж амьдарсан, Америкийн иргэншилтэй болоод байсан нь ч тусыг олсонгүй Хятад руу буцахаас өөр аргагүй болгожээ. Цаашилбал, хорт хавдрын эмчилгээний салбарт дэлхийд тэргүүлэгч мэргэжитнүүдийн нэг гэгддэг ВуСифенийг мөн л Америкийн иргэншилтэй болсон гэдгийг үл харгалзан ажлаас нь халж, нутаг буцахаас өөр аргагүй болгосон байна. Мөн Америкийн их сургуулиуд нь Хятадын Засгийн газраас байгуулсан Күнзийн төвүүдийг ХМТ-ын шахалтаар хааж эхэлжээ.

Үүнээс болоод хятад эрдэмтэд олноороо нутаг буцаж эсвэл Европ руу ажиллахаар гарах болсон аж. Хамгийн сонирхолтой нь Хятадын Засгийн газар нь АНУ-д ажиллаж байгаа эрдэмтдээ нутаг руугаа татахын тулд "Мянган тэтгэлэг" нэртэй тусгай хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн ч нутаг буцах хүмүүсийн тоо цөөн байсан. Харин АНУ-ын Засгийн газрын хэрэгжүүлж байгаа бодлого нь энэ "Мянган тэтгэлэг" хөтөлбөрөөс илүүтэйгээр олон эрдэмтдийг эх орондоо буцахад хүргэсэн гэж байна.

Энэ бүхнийг Хүйтэн дайны үеэр Америкийн сенатч Маккартийн санаачилгаар урлаг, шинжлэх ухааны салбар дах коммунистуудыг илчлэх кампанит ажилтай зүйрлэх болжээ. Тухайн, үед Маккартийн байгуулсан тусгай комисс нь цөмийн физикийн салбарт ажиллаж байсан хятад гаралтай эрдэмтдийг "коммунист" гэж гүтгэн Хятад руу албадан гаргаж байсан. Ингэж хөөгдөн Хятадад эргэн ирсэн цагаачид нь Хятадыг анхны цөмийн бөмбөгийг байгуулахад маш их хувь нэмэр оруулсан байдаг.