​ТУРКИЙН КОМПАНИ ЗАМ ТЭЭВРИЙН ЯАМЫГ АНУ-ЫН КОЛУМБИ ТОЙРГИЙН ШҮҮХЭД ӨГЧЭЭ

Туркийн "Entes industrial plants, construction and erection contracting" (Entes) компани нь Киргизийн Зам тээврийн яамыг гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй гэж 25 сая доллар нэхэмжлэн АНУ-ын Колумби тойргийн холбооны шүүхэд хандсан байна. Америкийн шүүхээс Туркийн компанийн нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн зөвшөөрсөн ч Киргиз улсыг бүхэлд нь хариуцагчаар татаж болох эсэх асуудлыг хараахан шийдээгүй байгаа аж.

Туркийн "Entes" компанийг Киргизийн Засгийн газар 1999 онд Бишкек — Ош чиглэлийн 620 км замыг сайжруулан засах төслийн гүйцэтгэгчээр хөлслөн авсан. Тухайн үедээ замыг сайжруулан шинэчлэх ажлыг гүйцэтгэсний дараа 52 тэрбум доллар өгөхөөр тохиролцсон байж. Ажлын гүйцэтгэлд гурван жилийн хугацаа өгсөн ч Киргизийн улс төрийн байдалд тогтворгүй болсон, цаг агаарын өөрчлөлт гарсан, материал дутагдсан зэрэг нөхцөлийн улмаас замыг 2005 оны есдүгээр сард ашиглалтад оруулсан. Гэтэл хэтэрсэн хугацаанд Туркийн компани нь төлөвлөж байснаасаа 23 сая доллароор илүү зардал гаргасан гэж үзээд түүнээ Киргизийн Зам тээврийн яамнаас гаргуулахаар заргалдаж эхэлсэн байна.

Киргизийн Засгийн газар энэ мөнгөний багахан хэсгийг нь барагдуулахыг зөвшөөрсний дараа Киргизийн арбитрын шүүхэд хандахад Зам тээврийн яамыг Туркийн компанид 16,6 сая доллар төлөх ёстой гэсэн байна. Иймд Туркийн компани нь үлдсэн мөнгийг ОХУ дахь Киргиз улсын өмчийг хураан борлуулах замаар барагдуулах ёстой гэж үзээд Москвагийн арбитрын шүүхэд хандсан ч Оросын шүүх нь Киргизийн Зам тээврийн яам ба Киргиз улс хоёр нь хуулийн хоёр өөр этгээд гэж үзээд Туркийн компанийн заргыг хэрэгсэхгүй болгож.

Үүний дараа Туркийн компани Канад улс дахь Киргиз улсын өмчийн хураан зардлаа барагдуулахаар Онтарио хотын дээд шүүхэд хандахад тэндээс мөн л нэхэмжлэлийг бүхэлд нь бус зөвхөн тодорхой хэсгийг барагдуулах нь зөв гэж шийдэж. Иймд Туркийн компани нь Америкийн Колумби тойрог дахь Киргиз улсын өмчийг хураах замаар үлдсэн мөнгөө гаргуулахаар шүүхэд хандаад байгаа нь энэ аж.