Тамхины онцгой албан татварыг нэмбэл хууль бус, хар зах зээл бий болох эрсдэлтэй

O.Аззаяа
2025/12/02

Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөлд санал солилцох уулзалт хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа. Тус хэлэлцүүлэгт МҮХАҮТ, бизнес эрхлэгчдийн төлөөлөл, Жижиглэн худалдаа эрхлэгчдийн холбоо, Стандарт хэмжил зүйн газар болон ОУ-ын судлаачид оролцож санал солилцлоо.

Тамхины хяналтын тухай хуульд бизнес эрхлэгчид, олон нийтийн саналыг оруулаагүй, хангалттай судалгаа шинжилгээ, үнэлгээ хийгдээгүй, хэт нэг талын байр суурийг баримталсан өрөөсгөл хуулийн төсөл болсон гэж талууд үзэж байна. Нэмэлт өөрчлөлт оруулж буй хуулийн төсөлд тамхины онцгой албан татварыг огцом өсгөх нь бизнес эрхлэгчдэд дарамт болж, хууль бус хар зах зээл бий болох эрсдэлтэйг онцлов. ОУ-д тамхины онцгой албан татварыг нэмдэг. Харин хэзээ ч 2 дахин огцом нэмдэггүй байна. Өөрөөр хэлбэл ОУ-ын туршилга бол гэнэтийн байдлаар татварыг өсгөх бус шат шатаар удаан хугацаанд нэмдэг аж. Мөн тамхи тамхин бүтээгдэхүүн бүгдэд нь татвар төлөх ёстой.

“The M Group”-ийн ерөнхийлөгч Hafiz Firoz Choudhury: Монгол Улсад хуурамч тамхины худалдаа бага ч татвар дахин нэмэгдвэл энэ зах зээл нэмэгдэх эрсдэлтэй

Монгол Улсын хувьд бүс нутагтаа хууль бус тамхины худалдаа бага, ЗГ онцгой албан татвараас хангалттай орлого бүрдүүлж чаддаг. Жил бүрийн датаг харвал тамхин бүтээгдэхүүнээс олох орлого жил бүр буурах, жилд дунджаар хоёр сая ам.доллараар буурсан байна. Одоогийн татварыг хоёр дахин өсгөх нь хууль бус зах зээл гарч ирэх эрсдэл дагуулна. Олон улсын сайн туршлагаас харахад нэг дор гэнэт биш шат шаттайгаар, тууштай нэмсэн нь бий. Бүх тамхи, тамхин бүтээгдэхүүн татвар төлөх ёстой. Вап бүтээгдэхүүн мөн үүнд хамаарна. Үе шаттайгаар татварыг ихэсгэх нь ард түмэнд ээлтэй, инфляцитай уялдуулж бага багаар нэмэх нь илүү зөв сонголт байдаг. Бусад улсын хувьд тамхины татварыг ихэсгэж, бууруулж явдаг. Гэвч нэг дор хоёр дахин шууд нэмсэн орныг би өмнө нь сонсоогүй. Татварыг нэмж байгаа үндсэн зорилго нь үр хүүхдээ тамхинаас хол байлгах, эрүүл мэндийг нь хамгаалахын тулд. Ингэж гэнэт нэмснээр хуурамч тамхины зах зээлийг бий болгох эрсдэлтэй.

УБ хотын худалдааны танхимын захирал Б.Хаш-Эрдэнэ: Хууль бус худалдаа үүсвэл үүнийг барьж хориглох нөхцөл манай улсад маш бага

-Хувийн хэвшлийнхэн тамхинд ногдуулах татварыг эсэргүүцээгүй. Харин гэнэт их хэмжээгээр биш үе шаттайгаар эсвэл индексжүүлэх байдлаар нэмэх саналтай байна. Зарим улс орнуудад тамхины татварыг жилд 4-5 хувиар нэмдэг нь зах зээлд гэнэтийн шок өгөхөөс хамгаалдаг байна. Тамхи хэдийгээр эрүүл мэндэд муу боловч зах зээлд борлуулагддаг бүтээгдэхүүн. Иймээс гэнэт их хэмжээний татвар тавих нь хэрэглэгчдэд хэрэглээний шок үүсгэх эрсдэлтэй. Нөгөө талаас хууль бус тамхины худалдаа үүсэх эрсдэлтэйг олон улсын байгууллагын судлаачид ч хэлж байна. Хууль бус худалдаа үүсвэл үүнийг барьж хориглох нөхцөл, боломж маш бага гэж харж байна. Хууль бус худалдаатай тэмцэх зардал нь өнөөдрийн татвар нэмэх ашгаас хэд дахин их гарах учраас татварыг үе шаттайгаар бага хувиар нэмэх саналыг хувийн хэвшлийнхэн тавьж байгаа.

-Тамхины хяналтын тухай хуульд хувийн хэвшил ямар санал өгч байна вэ?

-Электрон тамхийг цахилгаан бараа гэж оруулж ирж байгаагаас эдгээр бараанд онцгой албан татвар ногдуулж, зохицуулалтанд оруулах ёстой.







0
angry
0
care
0
haha
0
liked
0
love
0
sad
0
wow

Сэтгэгдэл (0)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичигдээгүй байна

Шинэ мэдээ
Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэнд нэг сарын хугацаатай үүрэг өглөө 8 цагийн өмнө
Сар шинийн баярыг угтан бүх нийтийн их цэвэрлэгээг хоёрдугаар сарын 10-15-нд зохион байгуулна 8 цагийн өмнө
“Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн хугацаа, олгох журам”-д өөрчлөлт орууллаа 8 цагийн өмнө
ТАНИЛЦ: Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан шийдвэрүүд 9 цагийн өмнө
Дулааны тавдугаар цахилгаан станцыг барьснаар импортын цахилгаан эрчим хүчийг орлоно 9 цагийн өмнө
Эмч, багш нар шаардлагаас-ажил хаялт хүртэл зарлан байж нэмүүлсэн цалингаа авч чадахгүй байна гэв 10 цагийн өмнө
12 улсын 78 иргэнийг Монгол Улсаас албадан гаргажээ 11 цагийн өмнө
У.Хүрэлсүх: Төрийн цэргийн байгууллагын хөгжлийн стратегийг шинэчлэн боловсруулж, батлуулах шаардлагатай 11 цагийн өмнө
Ухаалаг камерын хяналтын үр дүнд зөрчил багасаж, уулзваруудын нэвтрүүлэх чадвар 13 хувиар нэмэгджээ 12 цагийн өмнө
Монголын эдийн засгийн гагнаас нь Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийг түшиглэсэн Гангийн үйлдвэр болно 12 цагийн өмнө
Б.Эрдэнэсүхэд холбогдох хэргийн шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэг өнөөдөр болно 13 цагийн өмнө
С.Бямбацогт: Үйлдвэр барьдаг, үйлдвэрлэгчээ дэмждэг улс хөгжлөөрөө тэргүүлдэг 14 цагийн өмнө
Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар дараах асуудлуудыг хэлэлцэнэ 15 цагийн өмнө
Өнөөдөр нийт нутгаар цас орохгүй, цаг агаар тогтуун байна 15 цагийн өмнө
Шадар сайд Х.Ганхуяг: Хүнсний аюулгүй байдлыг үндэсний аюулгүй байдалтай дүйцүүлж, лабораторийн чадавхыг бүрэн шинэчилнэ Өчигдөр
“Хог шатааж, эрчим хүч үйлдвэрлэх” төслийн газар чөлөөлөлт 71 хувьтай байна Өчигдөр
Хүүхэд гэр бүлийн хүчирхийллийн 103 дуудлага бүртгэгджээ Өчигдөр
Ахмадууд тэтгэврийн доод хэмжээг нэмэхийг шаардав Өчигдөр
Ривер гардан хойд зогсоолыг шинээр нэмлээ Өчигдөр
Б.Өлзий-Учрал / Thunderz/:Бөх болно гэж боддог байсан. Backyard орсноор урлагийн гараа минь эхэлсэн Өчигдөр