Шинэ Үндсэн хууль: Төрийн өмчит их, дээд сургуулиудын төлбөрийг ТӨР даана

Н.Энхбаяр тэргүүтэй улс төрийн намуудын төлөөллийн боловсруулсан шинэ Үндсэн хуулийн төсөл нь бүтцийн хувьд 5 бүлэг, 62 зүйл, 397 заалтаас бүрдэнэ. Шинэ Үндсэн хуульд Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд байсан хүмүүс өөрөө зөвшөөрвөл УИХ-ын гишүүнээр зургаан жил ажиллах тухай заалтаас гадна хоёр танхимтай парламентад 90 гишүүн ажиллаж, Ерөнхий сайд ҮАБЗ-ийг тэргүүлнэ гэж оруулсан. 

Мөн Шинэ Үндсэн хуулийн арван наймдугаар зүйлд " Бүх нийтийн ерөнхий боловсролыг засаг төрөөс үнэ төлбөргүй олгоно. Төрийн өмчийн их, дээд сургуульд суралцагчийн төлбөрийг засаг төрөөс бүрэн хариуцаж болно" гэж оруулжээ.

Одоогийн Үндсэн хуульд "Төрөөс бүх нийтийн ерөнхий боловсролыг төлбөргүй олгоно. Иргэд төрөөс тавих шаардлагад нийцсэн хувийн сургууль байгуулан ажиллуулж болно;

ШИНЭ ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙН ЗААЛТЫГ ДЭЛГЭРҮҮЛБЭЛ: 

1.Монгол Улсын иргэн дараах үндсэн эрх, эрх чөлөөг баталгаатай эдэлнэ:

1/Монгол Улсын иргэн төрж мэндлэхдээ эрх чөлөөтэй, үнэ хүндтэй, адил тэгш эрхтэй байна;

2/амьд явах эрхтэй. Өөрийн болон бусдын амь насыг хуулийн хүрээнд хамгаалах эрхтэй. Цаазаар авах ялыг хориглоно;

3/эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах, орчны бохирдол, байгалийн тэнцэл алдагдахаас хамгаалах, хамгаалуулах эрхтэй. Өөрөө сайн дураар зөвшөөрөл өгөөгүй бол хэнийг ч шинжлэх ухаан, анагаах ухааны туршилтад оруулахыг хориглоно;

4/хөдлөх, үл хөдлөх хөрөнгө хуулийн дагуу олж авах, эзэмших, өмчлөх, өв залгамжлуулах эрхтэй. Хувийн өмчийг хууль бусаар хураах, дайчлан авахыг хориглоно. Засаг төр, түүний эрх бүхий байгууллага нь нийгмийн зайлшгүй хэрэгцээг үндэслэн хувийн өмчийн эд хөрөнгийг дайчлан авбал нөхөх олговор, үнийг төлнө; 

5/ажил, мэргэжлээ чөлөөтэй сонгох, хөдөлмөрийн аятай нөхцлөөр хангуулах, амьжиргааны зохистой түвшинг хангахуйц цалин хөлс авах, амрах, хувийн аж ахуй эрхлэх эрхтэй. Хэнийг ч хууль бусаар албадан хөдөлмөрлүүлж болохгүй;

6/өндөр наслах, хөдөлмөрийн чадвар алдах, хүүхэд төрүүлэх, асрах, тэжээгчээ алдах болон хуульд заасан бусад тохиолдолд засаг төрөөс тэтгэвэр, тэтгэмж, эд, мөнгөн тусламж авах, халамжийн үйлчилгээнд хамрагдах эрхтэй;

7/эрүүл мэндээ хамгаалуулахын тулд эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээ авах эрхтэй. Амь насанд шууд аюул занал учруулахуйц өвчин, осол, давагдашгүй хүчин зүйлд өртсөн тохиолдолд төрийн өмчийн эмнэлгийн байгууллагаас үнэ төлбөргүй эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээ авах эрхтэй. Засаг төрөөс үнэ төлбөргүй олгох зайлшгүй эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг хуулиар тогтооно. Иргэд засаг төрөөс тавих шаардлагад нийцсэн хувийн эмнэлэг байгуулан ажиллуулж болно;

8/сурч боловсрох эрхтэй. Бүх нийтийн ерөнхий боловсролыг засаг төрөөс үнэ төлбөргүй олгоно. Төрийн өмчийн их, дээд сургуульд суралцагчийн төлбөрийг засаг төрөөс бүрэн хариуцаж болно. Иргэд засаг төрөөс тавих шаардлагад нийцсэн хувийн их, дээд сургууль байгуулан ажиллуулж болно. Аливаа их, дээд сургууль ашгийн бус байна;