Украйнд эд зүйлс биш бэлэн мөнгө хэрэгтэй гэжээ

Украйны Сангийн сайд Сергей Марченко Британийн “Financial Times” сонинд ярилцлага өгөхдөө “Бид асар их стресст автаж, ман хүнд байдалд байна. Манай улсыг цаашид оршин тогтнох үгүйн асуудал яригдаж байна. ...Биднийг энэ дайнд үргэлжлүүлэн тэмцээсэй гэж хүсэж байгаа бол бидэнд тусал” гэжээ. Үүний тулд дэлхийн нийт Украйнд олон арван долларын санхүүгийн шууд тусламж үзүүлэх замаар төсвийн алдагдлыг нь нөхөж өгөх шаардлагатай байгаа юм байна. Одоогоор Украйны зардал нь орлогоосоо 2,7 тэрбумаар хэтрээд байгаа ч цаашид энэ ялгаа улам нэмэгдэж сардаа 5-7 тэрбум доллар хүрч магадгүй байгаа аж. Марченкогийн тайлбарласнаар Оросын тусгай ажиллагаа эхэлснээс хойш Украйны нийт үйлдвэрүүдийн 30 хувь нь зогссон, 45 хувь бүрэн хүчээр ажиллахгүй байгаа, экспорт нь хоёр дахин унасан бол импорт нь гуравны хоёроор хумигдсан. 

 Ийм нөхцөлд Өрнө дахин эхний ээлжид G7-ийн орнууд гэхэд л Олон улсын валютын сангаас коронавирусийнэдийн засгийн үр дагаврыг давж гарахад тусламж гэж өгсөн мөнгөний ердөө 10 хувийг Украйны дансанд хийх замаар тусалж болж байна гэжээ. Харин энэ бол 290 тэрбум доллар. ОУВС-аас өгсөн мөнгийг ихэнх улс орнууд зориулалтын дагуу зарцуулаагүй хадгалж байгаа тул ийм тусламж үзүүлэх бодит боломжтой гэж Украйн үзэж байгаа юм байна.  

Мөн Украйны Сангийн сайд нь Украйнд үзүүлж байгаа хүмүүнлэгийн болон цэргийн тусламжийг Киевт хамгийн их хэрэгтэй байгаа бэлэн мөнгөөр өгөлгүй эд зүйлс, бүтээгдэхүүн хэлбэрээр өгч байгаад сэтгэл дундуур байгаа юм байна. 

 Хэдийгээр Украйны тал ингэж гомдоллож байгаа ч олон улсын санхүүгийн байгууллагууд, Өрнөдийн улс орнууд зээл тусламж хангалттай их үзүүлж байгаа юм. ОУВС гуравдугаар сарын есөнд Украйнд 1,4 тэрбум долларыг “Rapid Financing Instrument” хөтөлбөрийн хүрээнд өгөхөөр болсон. Үүний өмнө Дэлхийн банк Украйнд 723 сая долларын зээл өгөхөөр болсон. Удахгүй Украйны төрөөс иргэдэд үзүүлдэг үйлчилгээг дэмжих 1,5 тэрбум долларын зээл олгохоор яригдаж байна.

 Европын холбоо гуравдугаар сард 500 сая еврогийн тусламж үзүүлснээр нийт 1,5 тэрбум еврогийн санхүүгийн тусламж үзүүлсэн. Бусад улс орнууд ч тусалж байгаа. Их Британи цэргийн зориулалтаар ашигла гэж 25 сая фунт өгөхөө амалсан. АНУ нь хилийн аюулгүй байдлыг хангахад 100 сая доллар амласан. Ер нь Байдены захиргаа дайн эхэлснээс хойш Украйнд 2 тэрбум долларын цэргийн тусламж үзүүлээд байгаа юм. Түүнчлэн Канад 500 сая доллар, Францын хөгжлийн агентлаг 300 сая еврогийн хөнгөлөлттэй зээл өгөхөөр болсон байна.

 Гэхдээ дийлэнх шинжээчдийн бодлоор энэ бүх тусламж нь дайны байдалтай Украйныг нэг мөр дампуурч сүйрэхээс л хамгаалсан, торгоох төдий тусламж юм байна. Олон нийтийн сүлжээн дэх мэдээгээр Украйн ялаад байгаа ч бодит байдал дээр ялагдаж таарна гэдэгт мэргэжлийн хүмүүс эргэлзэхгүй байгаа тул Киевийг энэ их зээлийг буцааж төлнө гэдэгт тун эргэлзээтэй. Тиймээс мөнгөн зээл их хэмжээгээр олгохоос зайлсхийж, төлбөрийг нь эргээд хийхгүй байлаа ч харамсахааргүй түвшний хуучирсан зэвсгээ зээлээр өгч байгаа аж.