ШАВЖНУУДЫН СҮЙРЭЛ ДИНОЗАВРЫН СҮЙРЭЛТЭЙ ТЭНЦЭХҮЙЦ ХЭМЖЭЭНД ХҮРЧЭЭ

Германы шавж судлаач эрдэмтэд динозаврууд устсантай дүйцэхүйц экологийн нүсэр сүйрэл дэлхийд нүүрлээд байгаа тухай анхааруулла гэж "Phys.org" уламжилсан байна.

Дэлхийн амьтадын аймгийн гуравны хоёрыг бүрдүүлдэг шавжнууд сүүлийн жилүүдэд өндөр хурдацтайгаар устан үгүй болж байгаа нь яваандаа хүнсний гинжин хэлхээс ба экосистемийн хувьд асар их сүйрэл дагуулна гэж эрдэмтэд үзжээ. Сүүлийн 30 гаруй жилийн турш үе хөлтөний 80 сая дээжийг цуглуулан шинжилсний дараагаар ийм дүгнэлт хийсэн байна. Эрдэмтэд Рейн мөрний эргийн дагуу 63 газар шавж барих тусгай урхи байрлуулан судалгаа явуулсан аж.

Ингэж ажиглалт хийх явцад шавжнуудын эзэлдэг нийт биомасс 76 хувиар буурсан. Үе хөлтөнүүд нь шувуудын хоол хүнс болдог тул шувуудын тоо ч дагаад буураад эхэлж. Шавж, шувуудын тоо буурахыг дагаа ургамлын тоос хүртээх явца алдагдал ургамлын аймагт асар сүйрэл дагалдана. Үүнийг дагаад хуурай газрын хөхтөн амьтадын аймаг ч асар их хохирол амсаж болзошгүй. Иймд ойрын үед биологийн олон зүйл хэт цөөрсний улмаас байгалийн экологийн систем нь хэзээ ч өмнөх байдлаараа ахин сэргэх боломжгүй болох байдалд хүрнэ гэж үзсэн байна.

Дэлхийн түүхэн фанерозойн галавын туршид буюу сүүлийн 540 сая жилийн хугацаанд амьд амьтадын таван удаагийн их мөхөл, 20 –иос цөөнгүй бага цар хүрээтэй мөхөл явагдсан гэж үздэг. Хамгийн сүүлд буюу 65 сая жилийн өмнө явагдсан амьтадын их мөхлийн үеэр дэлхий дээрх амьтадын нийт төрөл зүйлийн 75 хувь, түүний дотор динозаврууд устан үгүй болсон байдаг. Харин 250 сая жилийн тэртээ Пермийн галавын үед болсон "Агуу мөхөл" гэж нэрлэгддэг сүйрлийн үеэр дэлхийн амьтадын төрөл зүйлийн 90 хувь нь устан үгүй болж байжээ.