ХИЛИЙН ЧАНАДАД АЖИЛЛАГСАД НУТАГ РУУГАА 2,5 ТЭРБУМ ДОЛЛАР ЯВУУЛЖЭЭ

Хилийн чанадад ажиллаж байгаа хөдөлмөрийн цагаачдаас нутаг руугаа явуулж байгаа мөнгө ядуу, буурай орнуудын хувьд амин чухал ач холбогдолтой болдог. Ялангуяа дотоодын үйлдвэрлэл нь доройтсон, хэрэглээнийбүтээгдэхүүний салбарт импорт ноёлсон нөхцөлд гадаадад ажиллаж байгаа хүмүүсээс эх орон руугаа явуулах мөнгө нь өөр улсын гадаад бодлогоос хэт хамааралтай болгодог аюултай.

Үүний нэг жишээ нь Киргиз. Саяхан тус улсын парламентын санхүү ба төсвийн хорооны хуралдааны үеэр парламентын нэгэн гишүүн “Орост ажиллаж байгаа хөдөлмөрийн цагаачид нутаг руугаа мөнгө шилжүүлэхгүй болвол Киргиз улс, Засгийн газар дампуурна. Та үүнтэй санал нийлж байна уу?” гэсэн асуултыг Төв банкныхаа тэргүүнээс асууж эвгүй байдалд оруулсан байна.

Киргизийн төв банкны тэргүүн Токунбек Абдыгулов үүнд “Тэр мөнгө манай импортын санхүүжилтийг хангадаг. Хоёр жилийн өмнө бид ийм зүйлтэй тулгарч байсан. Гаднаас ирж байгаа мөнгөн шилжүүлэг эрс буурвал импортлогдсон бүтээгдэхүүний эдийн засагт эзлэх хувь огцом унадаг. Хэрэв мөнгө шилжихгүй болвол дотоод дахь хэрэглээ огцом унана. Эдийн засагт юм болгон харилцан холбоотой. Тусад нь авч үзэх их хэцүү” гэжээ.

2018 онд хилийн чанадад ажиллаж байгаа киргизчүүд 2 тэрбум 685 сая ам.долларыг нутаг руугаа гуйвуулсан байна. Энэ мөнгөний 98 хувийг ОХУ-д ажиллаж байгаа хөдөлмөрийг цагаачид илгээсэн байдаг. 2019 оны эхний гурван сарын байдлаар Орост ажилладаг киргизчүүд нутаг руугаа 540 сая ам.доллар явуулсан.Харьцуулахад АНУ-д ажиллаж амьдардаг киргизчүүд 6,6 сая ам.доллар, Европ дахь киргизчүүд 3,3 сая ам.доллар нутаг руугаа явуулжээ.

Украйн, Крымийн хойгтой холбоотойгоор Өрнөдийн зүгээс авсан хориг арга хэмжээний улмаас Оросын эдийн засаг хүнд байдалд ороход тэнд ажилладаг Дундад Азийн олон сая хөдөлмөрийн цагаачид, түүний дотор киргизчүүдийн цалин эрс буурч, үүний дагаад нутаг руугаа явуулдаг мөнгө гуйвуулга ч огцом унаснаар Киргизийн эдийн засагт хүнд байдалд орж байсан юм.