СЭТГҮҮЛЧДЭД "АЮУЛГҮЙ, ХАМГААЛАГДСАН, АЙДАСГҮЙ" ОРЧИН ХЭРЭГТЭЙ

Глоб Интернэшнл Төв нь сэтгүүлчдийн аюулгүй байдлыг хамгаалах зорилгоор Олон улсын чөлөөт илэрхийллийн сүлжээ IFEX байгууллага, Нээлттэй нийгэм форумтай хамтран "Сэтгүүлчдийн эсрэг гэмт үйлдэл ял шийтгэлгүй үлдэж буйг таслан зогсоох олон улсын өдөр"-ийг тохиолдуулан "Сэтгүүлчдэд аюулгүй, хамгаалагдсан, айдасгүй орчин бий болгоё" уриан дор хэлэлцүүлэг зохион байгуулж байна.

Хэлэлцүүлгийг нээж, Глоб Интернэшнл Төвийн тэргүүн Х.Наранжаргал мэндчилгээ дэвшүүлж, Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Б.Энхбаяр, Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэлийн ерөнхийлөгч Б.Галаарид нар үг хэлэв. Мөн арга хэмжээний хөтөлбөрийн хүрээнд хуульч, судлаач Л.Галбаатар Монголын хуульчдын холбооны дэргэд байгуулахаар болсон Хэвлэл мэдээллийн эрх зүйн хорооны талаар танилцууллаа. Түүнчлэн арга хэмжээний төгсгөлд хүний суурь эрх болсон үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөө, мэдэх эрхийн талаарх мэдлэг ойлголтыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн танин мэдэхүйн "АХА" асуулт хариултын тэмцээнийг зохион байгуулав.

НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей жил бүрийн 11 дүгээр сарын 2-ны өдрийг "Сэтгүүлчдийн эсрэг гэмт үйлдэл ял шийтгэлгүй үлдэж буйг таслан зогсоох олон улсын өдөр" болгохоор 2013 оны 12 дугаар сарын 18-ны өдрийн 68/163 тоот тогтоолоор шийдвэрлэсэн.

Сэтгүүл зүйн үйл ажиллагаа эрхэлж буй хэн боловч аюулгүй орчинд, аливаа сүрдүүлэг заналхийллээс ангид байх эрхтэй. Глоб Интернэшнл Төв 2006 оноос эхлэн сэтгүүлчдийн мэргэжлийн эрхийн зөрчлийг бүртгэж байна. Өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд манай байгууллага нийт 560 гаруй зөрчил бүртгэв. Сүүлийн жилүүдэд сэтгүүлчдэд шууд ирэх дарамт, заналхийлэл, сүрдүүлэг илт нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор зөрчлийн хэлбэрүүд улам нуугдмал байдалд шилжих хандлагатай байгаад Глоб Интернэшнл төв санаа зовниж байна.

Иймд сэтгүүлчдийн эрхийг хамгаалах зорилгынхоо хүрээнд Монголын хуульчдын холбооны дэргэд Хэвлэл мэдээллийн эрх зүйн хороог байгуулахаар болсныг дуулгахад таатай байна. Тус хороо нь хэвлэл мэдээллийн эрх зүйн онол, практикийг судлах, хэвлэл мэдээллийн салбарын эрх зүйг хөгжүүлэх, сэтгүүлч хэвлэн нийтлэгчдэд хууль зүйн зөвлөгөө өгөх, сургалт явуулах, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрх, эрх чөлөөг дэмжих нөлөөллийн ажил явуулах зэрэг үндсэн таван чиглэлээр ажиллах юм. Нэн ялангуяа, сэтгүүл зүйн салбарт ажиллагсад хууль эрх зүйн мэдлэг дутмагаас шалтгаалж мэргэжлийн болон хувийн халдашгүй эрхээ хамгаалж чаддаггүй тохиолдлууд элбэг байдаг. НҮБ-ын Хүний эрхийн хорооноос 2017 оны 7 дугаар сард Монголын Засгийн газарт "сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтнуудыг аливаа сүрдүүлэг заналхийлэл, халдлагаас хамгаалах, эдгээр төрлийн халдлагыг нэн даруй мөрдөн шалгаж, буруутай этгээдүүдэд зохих шийтгэл ногдуулж байх нь зүйтэй" гэсэн зөвлөмж өгсөн юм. Манай Засгийн газар дээрх зөвлөмжийг хэрэгжүүлэхэд хүчин чармайлт гаргаж ажиллана гэдэгт бид итгэлтэй байна.

Улсын Их Хурлаас 2016 онд баталсан "Авлигатай тэмцэх үндэсний хөтөлбөр"-т эрэн сурвалжлах замаар авлига, албан тушаалын гэмт хэргийн талаар мэдээлсэн сэтгүүлчийг аливаа дарамт, шахалтаас хамгаалах эрх зүйн зохицуулалтыг бий болгох, сэтгүүлчийг мэргэжлийн үйл ажиллагааных нь улмаас эрүүгийн хариуцлагад татах явдлыг өөрчилж, аюулгүй байдлыг хангах зохицуулалтыг бий болгохоор заасан.

Монголын хуульчдын холбооны дэргэд Хэвлэл мэдээллийн эрх зүйн хороо байгуулах болсон нь сэтгүүлчид "Аюулгүй, Хамгаалагдсан, Айдасгүй"орчинд ажиллах нөхцөлийг бүрдүүлэхэд томоохон түлхэц үзүүлэх нь гарцаагүй.

2017.11.02