ЗХУТ: Түргэн тусламж, гал унтраах машин зэрэгт зам тавьж өгсөн нь тогтоогдвол торгохгүй

Энэ сарын 1-ний өдрөөс эхлэн замын хөдөлгөөний зөрчлийг хиймэл оюунаар илрүүлэн шийдвэрлэх автомат хяналтын систем ажиллаж эхэлсэн. Авто замын зөрчил, түгжрэлийг бууруулах зорилготой энэхүү ажил хэрэгжсэнээр иргэд “Авто замын тэмдэг тэмдэглэгээнээс үл хамаарч торгож байна, галын болон түргэний машинд зам тавьж өгснийхөө төлөө торгуулж байна” гэх мэтээр цахим орчинд гомдол, саналаа хуваалцаж буй. Тиймээс иргэдийн сонирхсон зарим асуултад ЗХУТ ОНӨТҮГ-ын Хөдөлгөөн зохицуулалт, хяналтын хэлтсийн дарга Н.Намуугаас хариулт авлаа.

-AI -аар жолоочийн зөрчлийг илрүүлж байгаа нь технологийн дэвшил мөн ч гэлээ дүрэм зөрчөөгүй байхад торгоод байна гэх иргэдийн гомдол байна. Өнөөдрийн байдлаар энэ төрлийн гомдлыг шийдвэрлэсэн байдлын тухайд?

-2025 оны тавдугаар сараас жолоочид ухаалаг системийн илрүүлж буй зөрчилтэй холбоотой сануулах мессежийг хүргэж эхэлсэн. 2026 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхэлж  “Шалгаж байна” гэх горимоор иргэнд мэдээллийг хүргээд, эрх бүхий албан тушаалтан зөрчил бүрийг хянан шийдвэрлэж байна. Цахим орчинд иргэдийг бухимдуулаад байгаа 10 орчим төрлийн гомдол байна. Тэдгээрийг шалгаад үзэхэд AI буруу ажиллаж, жолооч буруугүй байхад нь торгосон тохиолдол байгаагүй. Ухаалаг системийн илрүүлсэн зөрчлийг “Шалгаж байна” гэсэн мэдэгдлийг иргэд торгож байна гэж бухимдаад байна. Жолооч таны авто замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа энэхүү үйлдлийг AI  бүртгэлээ, эрх бүхий албан тушаалтан хянан баталгаажуулаад шалгаж байна гэдэг төлөв юм аа. Үүнийг торгуультай андуураад байна. Зөрчил болсон гэх 10 тохиолдлын тухайд ухаалаг систем алдаа гаргаагүй. Дугаарын стандарт хангаагүйгээс А, Д хоёр үсгийн зураас арилсантай холбоотой нэг алдаа гарсан байсныг шалгаад сайжруулалтыг хийсэн.

-Ямар тохиолдолд ухаалаг систем замын хөдөлгөөнийг зөрчлөө гэж илрүүлээд байгаа вэ?

-Хурд хэтрүүлэл, гэрэл дохионы зөрчил, тухайн чиглэлийн тээврийн хэрэгслийн эгнээний зөрчил, эгнээ байр буруу эзэлсэн, автобусны буудал дээр зогссон, зогсох шугам, үргэлжилсэн цагаан шугам давж эргэсэн, урсгал сөрсөн, түр буюу удаан зогсох хориотой хэсэгт тээврийн хэрэгсэл байршуулсан, явган хүний зам дээр, ногоон байгууламж, орц гарц хаасан автомашины хөдөлгөөнд албан ёсоор торгуулийн арга хэмжээ авна. Шалгаж байна гэсэн мэдэгдэл зөрчил болж очихгүй бол тухайн үйлдэл зөрчил биш, торгууль оногдуулаагүй гэж иргэд ойлгох хэрэгтэй. Ухаалаг системийн нэвтрүүлэлтийн зорилго нь иргэнээ торгох биш. Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг нэмэгдүүлэх, түгжрэлийг сааруулах, жолоочийг хариуцлагажуулах юм. Өмнө нь 13 сая зөрчил илрүүлж, шалгаж байсан бол 5 хоногийн хугацаанд 4000 болтлоо буурсан байна. Энэ нь иргэд, эгнээ байраараа зорчдог болжээ гэсэн үг. Эерэг өөрчлөлтүүд гарч эхэлж байна.

-Иргэд оршуулгын буюу буяны ажилтай байхад AI торголоо гэсэн гомдол ярьсан байна. Энэ зөрчлийн тухайд?

-Буяны ажлын цуваанд яваа авто машиныг AI торгохгүй гэсэн эрх зүйн зохицуулалт байхгүй. Буяны үйл ажиллагааг зохион байгуулж байгаа компаниас цуваанд яваа машин гэдгийг илтгэж буй хуудас өгдөг болохоос тухайн тээврийн хэрэгслийг торгож болохгүй гэсэн зөвшөөрөл биш.  

-Замын цагдаагийн зохицуулалтаар хөдөлгөөнд оролцтол AI торгочихлоо гээд байгаа юм. Замын цагдаа, ухаалаг систем хоёроо хэрхэн уялдуулж байгаа вэ?

-Ингэж торгосон тохиолдол байна уу гэхээр байдаггүй. Энэ бол жолооч болон иргэдийн төсөөллөөс бий болоод байгаа яриа юм. Гэтэл таны зөрчилтэй холбоотой нотлох баримтыг бүрдүүллээ, уулзварын голд цагдаа зохицуулалт хийж байсан нь шалгалтаар нотлогдоно. Энэ тохиолдолд эрх бүхий албан тушаалтан хянан баталгаажуулаад торгуультай холбоотой зөрчлийг шийдвэрлэнэ. Түргэн тусламж, Гал унтраах машин зэрэгт зам тавьж өгсөн нь тогтоогдвол таныг торгохгүй ээ.